ضمانتنامه بانکی یکی از مهمترین ابزارهای مالی و اعتباری در فرآیندهای بازرگانی و گمرکی است. این ابزار به فعالان اقتصادی کمک میکند تا بدون پرداخت نقدی، تعهدات خود در برابر گمرک و سازمانهای ذیربط را تضمین کنند. با راهاندازی سامانههای الکترونیکی، فرآیند صدور ضمانتنامه نیز بهصورت سیستمی و بدون نیاز به مراجعات حضوری انجام میشود.
مبانی قانونی
بر اساس قانون امور گمرکی و دستورالعملهای ابلاغی، ضمانتنامه بانکی برای مواردی همچون حقوق ورودی، مالیات بر ارزش افزوده، ورود موقت کالا، ترانزیت، ترخیص نسیه و سایر رویههای گمرکی قابل استفاده است. همچنین، ثبت و پیگیری ضمانتنامه تنها از طریق سامانه جامع امور گمرکی و در چارچوب بخشنامههای رسمی امکانپذیر است.
مراحل صدور ضمانتنامه بانکی
۱. ورود به سامانه
متقاضی (شخص حقیقی یا حقوقی) ابتدا باید وارد کارپوشه شخصی خود در سامانه جامع امور گمرکی شود. این دسترسی تنها با نام کاربری و رمز عبور معتبر امکانپذیر است.
۲. ثبت درخواست
در بخش خدمات سامانه، گزینه «درخواست صدور ضمانتنامه بانکی» انتخاب میشود. پس از آن، سیستم فرم الکترونیکی مربوطه را در اختیار متقاضی قرار میدهد.
۳. تکمیل اطلاعات
در این مرحله، اطلاعاتی شامل مشخصات صاحب کالا، نوع رویه گمرکی (واردات قطعی، ورود موقت، ترانزیت و …)، مبلغ مورد نظر برای ضمانتنامه و گمرک مقصد تکمیل میشود.
۴. انتخاب بانک
متقاضی موظف است یکی از بانکهای مورد تأیید گمرک را انتخاب کند. بانک پس از بررسی درخواست و دریافت مدارک، ضمانتنامه بانکی را مطابق مقررات صادر میکند.
۵. ثبت و تأیید ضمانتنامه
بانک صادرکننده اطلاعات ضمانتنامه را بهصورت سیستمی در اختیار سامانه قرار میدهد. گمرک نیز از طریق پایگاه داده مرکزی، اصالت و اعتبار ضمانتنامه را استعلام و تأیید میکند.
۶. امکان ترخیص کالا
پس از تأیید ضمانتنامه در سامانه، متقاضی میتواند کالای خود را طبق رویه گمرکی مربوطه ترخیص کند. در این مرحله ضمانتنامه نقش وثیقهای را ایفا میکند تا در صورت عدم ایفای تعهدات، گمرک بتواند مطالبات خود را از بانک وصول کند.
نکات مهم
نام صاحب کالا در ضمانتنامه باید دقیقاً با نام درجشده در اظهارنامه گمرکی مطابقت داشته باشد.
تمام مراحل صدور و ثبت ضمانتنامه بهصورت الکترونیکی انجام میشود و نیازی به مراجعه حضوری به سازمان توسعه تجارت یا گمرک نیست.
متقاضیان باید از اعتبار بانکی کافی برخوردار باشند تا بانک بتواند ضمانتنامه را صادر کند.
