به گزارش آرین زروان و به نقل از دنیای اقتصاد، توسعه تجارت با همسایگان به عنوان یک راهبرد کلیدی برای کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی و تقویت اقتصاد ملی همواره مورد توجه کارشناسان بوده است. در این میان، قطر با اقتصادی وابسته به واردات، به دلیل ساختار خاص خود، بازاری باثبات و قابل اتکا برای صادرکنندگان ایرانی به شمار میرود.
ظرفیتهای یک بازار همسایه
عباس عبدالخانی، رایزن بازرگانی جمهوری اسلامی ایران در قطر، در گفتوگویی با اشاره به ساختار وارداتی این کشور اظهار داشت: «اقتصاد قطر علیرغم برخورداری از منابع غنی گاز، در سایر بخشهای تولیدی با محدودیت مواجه است و همین امر، واردات را به یکی از ارکان اصلی این کشور تبدیل کرده است.»
وی با تشریح ترکیب کالاهای وارداتی به قطر افزود:
- کالاهای سرمایهای: شامل ماشینآلات صنعتی، تجهیزات پروژههای انرژی و ساختمانی که با توجه به توسعه میادین گازی و پروژههای زیرساختی، تقاضا برای آنها همچنان بالاست.
- کالاهای واسطهای: مواد اولیه صنعتی، محصولات فلزی، شیمیایی و پلاستیکی که ایران در بسیاری از این حوزهها از ظرفیت صادراتی قابل توجهی برخوردار است.
- کالاهای مصرفی: مواد غذایی، پوشاک و لوازم خانگی. با توجه به رشد جمعیت مهاجر و قدرت خرید بالا در قطر، بازار مصرفی این کشور از رونق ویژهای برخوردار است. بیش از ۸۵ درصد نیاز غذایی قطر نیز از طریق واردات تأمین میشود.
مزیت رقابتی ایران؛ از فاصله ۸ ساعته تا کیفیت
رایزن بازرگانی ایران در دوحه، مهمترین برگ برنده صادرکنندگان ایرانی را نزدیکی جغرافیایی دانست و تصریح کرد: «فاصله کوتاه دریایی میان بندر دیر ایران و بندر الرویس قطر، امکان حمل سریع کالا در کمتر از ۸ ساعت را فراهم کرده است. این مزیت برای صادرات کالاهای فسادپذیر مانند محصولات کشاورزی و مواد غذایی، یک فرصت طلایی محسوب میشود و هزینه حمل را نسبت به رقبای دوردست کاهش میدهد.»
عبدالخانی همچنین به ظرفیتهای صادراتی ایران در حوزه مصالح ساختمانی (مانند کلینکر، سنگ، کاشی و سرامیک) و برخی محصولات پلاستیکی و پتروشیمیایی اشاره کرد و گفت که شرکتهای ایرانی میتوانند با رعایت استانداردها و بستهبندی مناسب، جایگاه خود را در این بخشها ارتقا دهند.
چالشهای پیش رو و راهکارها
با وجود تمامی مزیتها، سهم ایران از بازار وارداتی قطر حدود ۳۶۰ میلیون دلار است که متناسب با ظرفیتهای موجود نیست. رایزن بازرگانی ایران مهمترین موانع توسعه تجارت با قطر را به شرح زیر برشمرد:
- محدودیتهای بانکی: مشکلات ناشی از تحریمها در فرآیند انتقال وجوه مالی، قدرت رقابتپذیری صادرکنندگان ایرانی را کاهش میدهد.
- مقررات و استانداردها: عدم آشنایی کافی با الزامات فنی و استانداردهای وارداتی قطر، فرآیند ترخیص کالا را با مشکل مواجه میکند.
- ساختار بازار: تسلط شرکتهای بزرگ و نمایندگیهای انحصاری در قطر، ورود به این بازار را بدون همکاری با تجار محلی دشوار ساخته است.
- بستهبندی و برندسازی: مصرفکننده قطری به کیفیت ظاهری و بستهبندی کالا اهمیت زیادی میدهد و ضعف در این حوزه، یک چالش جدی برای صادرات ایران است.
عبدالخانی در پایان با اشاره به ظرفیتهای چشمگیر ایران در محصولات کشاورزی تازه، فرآوردههای غذایی، خشکبار، فرش و مصالح ساختمانی، تأکید کرد: «با برنامهریزی هدفمند، توسعه زیرساختهای حمل و نقل دریایی، بهبود کیفیت بستهبندی و تعامل مؤثر با واردکنندگان قطری، میتوان سهم ایران در این بازار ۳۵ میلیارد دلاری را به تدریج افزایش داد و قطر را به یکی از مقاصد اصلی صادرات غیرنفتی کشور تبدیل کرد.»
